Image

BLOG

Czy postępowanie o zatwierdzenie układu dorówna popularności tzw. Postępowaniu covidowemu?

Czy postępowanie o zatwierdzenie układu dorówna popularności tzw. Postępowaniu covidowemu?

W dniu 1 grudnia 2021 roku w drodze nowelizacji ustawy z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne dokonano zmian w dotychczas rzadko stosowanym postępowaniu o zatwierdzenie układu. Są one odpowiedzią na sukces uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, wprowadzonego tymczasowo do porządku prawnego przez tarczę 4.0 (czyli ustawę z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19; Dz.U. z 2020r. poz. 1086).

Zarówno o trybie jak i sukcesie uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego pisaliśmy już
na naszym blogu w artykule Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne - istota i przebieg oraz Rekordowe liczby otwartych postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych.  

Wraz z wejściem w życie zmian w prawie restrukturyzacyjnym żegnamy się z uproszczonym postępowaniem restrukturyzacyjnym, które w ostatnim roku, na tle pozostałych postępowań, cieszyło się największą popularnością. W 2021 roku ponad 87 % polskich przedsiębiorców decydujących się na sądową restrukturyzacje wybrało ten rodzaj postępowania. Nowelizację dotychczas marginalnie stosowanego postępowania o zatwierdzenie układu można więc uznać za odpowiedź nie tylko na sukces tzw. postępowania covidowego, ale także na potrzeby polskiego obrotu gospodarczego.

Najważniejsze zmiany w postępowaniu o zatwierdzenie układu

Postępowanie o zatwierdzenie układu dotychczas było rzadko wybieranym sposobem restrukturyzacji. Nowelizacja ustawy rodzi nadzieje na zwiększenie jego popularności.

Wspólną cechą postępowania o zatwierdzenie układu przed i po nowelizacji jest właściwie jedynie to, że oba wywołują skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Praktycznie mamy więc do czynienia z zupełnie innym trybem. „Nowe” postępowanie o zatwierdzenie układu w swoim założeniu, podobnie jak postępowanie covidowe, ma charakteryzować się łatwością otwarcia, krótkim czasem trwania, ochroną przed egzekucją oraz możliwością objęcia układem wszystkich wierzytelności, także tych zabezpieczonych rzeczowo (pod warunkiem, że propozycje układowe będą przewidywać ich pełne zaspokojenie albo nie niższe niż spodziewane w przypadku egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia).

Najważniejsze zmiany w postępowaniu o zatwierdzenie układu obejmują:

  • ochronę przed egzekucją oraz zawieszenie postępowań wszczętych przed datą otwarcia postępowania;
  • ochronę przed wypowiedzeniem umów;
  • wprowadzenie możliwości zwołania zgromadzenia wierzycieli;
  • obowiązek sporządzenia planu restrukturyzacyjnego przed ustaleniem dnia układowego;
  • wprowadzenie ograniczenia w czasie trwania postępowania;
  • wymóg pozyskania zgody nadzorcy na podjęcie przez dłużnika czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu;
  • głosowanie nad układem w trybie art. 119 ustawy - prawo restrukturyzacyjne.

Postępowanie o zatwierdzenie układu, podobnie jak uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne, prowadzone jest początkowo bez ingerencji Sądu. Dłużnik zawiera umowę o pełnienie funkcji nadzorcy układu z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym. Celem spowodowania większej kontroli nad czynnościami dłużnika oraz doprowadzenia do zatwierdzenia układu ustawodawca umacnia pozycję nadzorcy układu.  

Obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego

W odróżnieniu do uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, w postępowaniu
o zatwierdzenie układu nie dokonuje się formalnego jego otwarcia.

Nadzorca układu podaje do wiadomości publicznej informację o restrukturyzacji dłużnika poprzez dokonanie obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Obwieszczenie to umieszcza się także
w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. 

Przed dokonaniem powyższego obwieszczenia nadzorca układu ma obowiązek ustalić, czy w ciągu ostatnich 10 lat dłużnik korzystał już z postępowania o zatwierdzenie układu, w którym dokonano obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego albo, czy w tym okresie umorzono wobec niego postępowanie restrukturyzacyjne (z wyłączeniem jednak umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego za zgodą rady wierzycieli). Wystąpienie powyższych okoliczności zobowiązuje nadzorcę układu do odmowy dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Dłużnik może wówczas złożyć skargę na ww. odmowę do właściwego sądu restrukturyzacyjnego.

Etapy postępowania o zatwierdzenie układu

Postępowanie o zatwierdzenie układu, aby mogło w pełni spełniać swoją rolę, musi zostać przeprowadzone w możliwie najkrótszym czasie.

Jak wskazano powyżej, dłużnik w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zawarcia umowy o pełnienie funkcji nadzorcy układu z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym, a następnie do ustalenia dnia układowego.

Nadzorca układu nie tylko pilnuje, aby w ramach postępowania dokonane zostały wszystkie czynności wymagane ustawą, ale także jest zobowiązany ocenić propozycje układowe dłużnika i wstępny plan restrukturyzacyjny pod kątem ich zgodności z prawem oraz możliwości dłużnika co do ich realnego wykonania.

Z tego względu przed wdrożeniem procedury dłużnik zobowiązany jest sporządzić oraz przedłożyć nadzorcy układu spis wierzytelności i spis wierzytelności spornych, propozycje układowe oraz wstępny plan restrukturyzacyjny. Jest to korzystne dla wierzycieli. Nadzorca układu dokonuje obiektywnej oceny możliwości dłużnika oraz powodzenia propozycji układowych, dzięki czemu możliwe jest wcześniejsze wykluczenie dłużników „otwierających postępowanie” jedynie w celu zawieszenia egzekucji.

Po dokonaniu powyższej oceny oraz sporządzeniu ostatecznej wersji planu restrukturyzacyjnego
i opracowaniu propozycji układowych nadzorca układu sporządza karty do głosowania, które następnie przekazuje wierzycielom dłużnika. Karty udostępniane są za pomocą systemu teleinformatycznego. Głosowanie nad układem zapada większością 2/3 zgodnie z treścią art. 119 ustawy  Prawo restrukturyzacyjne.

Po zebraniu wypełnionych kart do głosowania nadzorca układu składa do właściwego Sądu restrukturyzacyjnego wniosek o zatwierdzenie układu wraz z wymaganymi załącznikami. Na tym etapie dopiero do udziału w postępowaniu przystępuje Sąd, który wydaje postanowienie o zatwierdzeniu układu lub umorzeniu postępowania.

Ochrona dłużnika

Ustawodawca wychodzi naprzeciw interesom dłużnika także poprzez zagwarantowanie mu ochrony przed egzekucją oraz wypowiedzeniem niektórych umów.  

Analogicznie do uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego, ustawodawca wprowadził czasową ochronę przed egzekucją. Powyższe przejawia się w zakazie prowadzenia postępowań egzekucyjnych z majątku dłużnika z wyłączeniem egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz niektórych rodzajów rent. Ochrona ta jest jednak ograniczona w czasie do 4 miesięcy liczonych od daty obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Ochrona przed egzekucją zostanie wydłużona jeżeli w ww. okresie zostanie złożony wniosek  o zatwierdzenie układu. Wówczas dłużnik będzie objęty ochroną do czasu prawomocnego zakończenia lub umorzenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia układu. Jeżeli jednak powyższy wniosek nie zostanie złożony z zachowaniem powyższego okresu skutki obwieszczenia wygasną z mocy prawa.

W zakresie zakazu wypowiadania umów należy wskazać, że w drodze omawianej nowelizacji, od dnia 1 grudnia 2021 roku, zmianie uległ również art. 256 ustawy - Prawo restrukturyzacyjne. Zgodnie z jego dotychczasową treścią zakaz wypowiadania umów obejmował umowy najmu i dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których dłużnik prowadzi działalność, umowy kredytu, ubezpieczeń, licencje. Powyższe katalog został rozszerzony o umowy, które bezpośrednio wpływają na prowadzenie działalności dłużnika. Co istotne, swoboda uznania umowy za znaczącą dla dalszego prowadzenia działalności dłużnika przysługuje nadzorcy układu, który sporządza spis takich umów. W praktyce może on więc uznać za taki każdy kontrakt korzystny dla dalszego trwania przedsiębiorstwa.

W tym miejscu należy jeszcze wspomnieć o najistotniejszych z punktu widzenia przedmiotowego postępowania prawach dłużnika oraz ograniczeniach jego działalności. W postępowaniu o zatwierdzenie układu może on co do zasady regulować zobowiązania powstałe przed dokonaniem obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Jednakże powyższe może skutkować zarzutami faworyzowania niektórych wierzycieli, szczególnie tych powiązanych z dłużnikiem, oraz pokrzywdzenia pozostałych. Nie da się również wykluczyć, że najwięksi i najsilniejsi wierzyciele będą naciskać na dłużnika, aby ten zaspokoił właśnie ich roszczenia. Chociażby zastrzegając, że jest to warunek wyrażenia zgody na układ.

Działalność dłużnika została ponadto ograniczona poprzez wprowadzenie obowiązku uzyskania zgody nadzorcy układu na dokonywanie czynności wykraczających poza zakres zwykłego zarządu. Powyższe zapewnia ochronę wierzycielom, którzy nie muszą obawiać się, że dłużnik w trakcie trwania postępowania będzie wyzbywał się swojego majątku lub niegospodarnie nim zarządzał.

Podsumowanie

„Nowe” postępowanie o zatwierdzenie układu niewątpliwie zyska popularność wśród pozostałych rodzajów restrukturyzacji. Podobnie jak postępowanie covidowe, wychodzi naprzeciw dłużnikowi oraz wierzycielom umożliwiając znacznie szybszą restrukturyzację przedsiębiorstwa, a co za tym idzie  zaspokojenie wierzycieli.

Image

Do każdej sprawy podchodzimy indywidualnie, dążąc do jak najlepszego rozwiązania dla naszych klientów.

Linki

Dane firmowe

Kancelaria Radcy Prawnego
i Doradcy Restrukturyzacyjnego
Krzysztofa Piotrowskiego

ul. Marokańska 1E
03-977 Warszawa

tel. 22 618 30 89
fax. 22 618 41 17

Godziny otwarcia:
Poniedziałek - Piątek: 8:00 - 18:00

logo-mobile.png